Szkoła ikonograficzna i śpiew cerkiewny.

ks. mitrat Leoncjusz Tofiluk

Ojciec Leoncjusz Tofiluk niedawno skończył 85 lat, a wciąż pozostaje aktywnym i niestrudzonym duszpasterzem, niee tylko w swojej parafii. Tym, co zrobił w ciągu swojej posługi duszpasterskiej, można by obdzielić kilka osób. Można powiedzieć, że to jemu Cerkiew w Polsce zawdzięcza odrodzenie współczesnej kanonicznej ikony. Ponad czterdzieści lat temu ks. Leoncjusz zainteresował się ikonografią, zaprzyjaźnił z Jerzym Nowosielskim, zaczerpnął z tradycji fińskiej i rosyjskiej. Tak powstał najpierw cykl obozów ikonograficznych, później Studium Ikonograficzne. Szkoła w tym roku będzie obchodzić 30-lecie istnienia.  Swoją posługę duszpasterską rozpoczął w 1956 roku. Od samego początku wiele uwagi poświęcał młodzieży. Organizował obozy, półkolonie, zimowiska, pielgrzymki i lekcje religii. Oprócz tego dał się poznać jako wybitny kaznodzieja i dobry administrator. Przez wiele lat był przewodniczącym festiwalu Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej. Organizował obozy ikonograficzne, a w 1991 roku z uruchomił szkołę ikonograficzną, którą kieruje do dnia dzisiejszego. Ojciec Leoncjusz podejmował także różne inne, często nowatorskie działania służące prawosławiu m.in. uruchomił małą drukarnię w budynku parafialnym, aby rozpowszechniać duchową literaturę oraz nagrywał nabożeństwa wraz z tłumaczeniem na kasety i rozpowszechniał wśród wiernych. Z naszym gościem rozmawiamy o szkole ikonograficznej i śpiewie cerkiewnym.

“Wyjątkowy ikonostas” – rozmowa o supraskim ikonostasie

dr Krystyna Stawecka

O trwających pracach nad tworzeniem ikonostasu do supraskiej cerkwi Zwiastowania NMP rozmawiamy z konsultantką Monasteru Supraskiego dr Krystyną Stawecką – historykiem sztuki i teologiem. Materiał przygotowali: ks. hieromnich Pantelejmon (Karczewski), Tomasz Wasiluk

Ikonografia współczesnych świętych

Jan Grigoruk – ikonograf z monasteru w Supraślu

Wykład został wygłoszony 21 listopada 2018 roku w Monasterze Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy w Supraślu w ramach cyklu “Supraskie Środy”

Materiał przygotował: Grzegorz Wasiluk

Supraska Redakcja Radia Orthodoxia

Drugi wykład – „Cudowne ikony na Podlasiu” – należał do ikonografa Jana Grigoruka. Był to szereg opowieści przeplatanych prezentacją istniejących zdjęć i reprodukcjami zaginionych obrazów. Opowiadania dotyczyły zarówno ikon najstarszych i popularnych, jak również tych znanych tylko na poszczególnych parafiach. Dowiedzieć się można było kto i w jaki sposób fundował poszczególne ikony do świątyń, jak później one chroniły siebie i ludność oraz jak cudem unikały zniszczenia. Zebrani dowiedzieli się, gdzie na Podlasiu znajduje się najstarsza ikona oraz najstarsza świątynia „pierwsza matka supraskiej obronnej cerkwi Zwiastowania”. Jak w XVI wieku z serca prawosławia – Monasteru w Supraślu przepisywano supraską ikonę Matki Bożej, by jej kopie mogły się znaleźć w filii monasteru w Kuźnicy Białostockiej czy w sanktuarium w Hodyszewie. Był to pasjonujący wykład, ale także pełen westchnień, gdyż burzliwe losy tych terenów, wojny światowe i bieżeństwo doprowadziły do tego, że obecnie na Podlasiu znajduje się tylko część ikon-świadectw 1000-letniego przebywania Prawosławia na tym terenie.

Materiał przygotowała Supraska Redakcja Radia Orthodoxia

22 maja cerkiew prawosławna wspomina pamieć św. Mikołaja Cudotwórcy. Święto w szczególny sposób jest obchodzone w Skansenie w Koźlikach. Dziś w programie spotkamy się z ikonografem, Igorem Wieremiejukiem, który opowie o kulcie św.Mikołaja w kulturze średniowiecznej Europy na wschodzie i zachodzie.

Program przygotowała: Anna Kaczuk.

„Ukraińskie Słowo” realizowane jest w ramach projektu Związku Ukraińców Podlasia przy współpracy z Radiem Orthodoxia, dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.

Ikona Zmartwychwstania Pańskiego gości obecnie w centralnym miejscu w naszych świątyniach. O symbolice i charakterystyce ikony święta Zstąpienie do odchłani (Soszedstwije wo ad ) opowiada o. Marian Romańczuk.

Materiał przygotowała Aleksandra Romańczuk

Wprowadzenie Najświętszej Bogurodzicy do Świątyni to jedno z 12 wielkich świąt cerkiewnych. Zgodnie z prawosławną tradycją święta Maria w wieku 3 lat została oddana przez Joachima i Anne na służbę Bogu. Bogobojni rodzice ofiarowali córkę do świątyni w Jerozolimie, aby tam miłując Boga wychowywała się i rozwijała. O bogatej ikonografii święta Wprowadzenia Najświętszej Bogurodzicy opowiada ks. Mateusz Kiczko

Fundacja „Oikonomos” i Akademia Supraska W ramach projektu dofinansowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego stworzyli animację 3D do pieśni “My, którzy Cherubinów przedstawiamy..”, która po raz pierwszy została wyświetlona 15.09.2019r. po zmierzchu na zabytkowych budynkach Klasztoru Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu.

Tekst tej pieśni, śpiewanej podczas liturgii prawosławnej, nawiązuje do wyobrażeń czynów anielskich, które to my – ludzie – na ziemi „tajemnie przedstawiamy”. W projekcie zrealizowana została animacja 3D do tej jakże pięknej melodyjnie  Pieśni Cherubinów, wykorzystując poetyckie przedstawienia plastyczne aniołów z rozpisów fresków cerkiewnych. Powstało przepiękne widowisko, które zostało okraszone dynamicznie ukazującymi się przedstawieniami istot anielskich, a ostatecznie Świętej Trójcy (według Andrzeja Rublowa). Animacja była wyświetlana w dniach 15 – 17 września 2017 r. po zapadnięciu zmroku, tak aby turyści oraz mieszkańcy miasteczka mogli wieczorem mieć możliwość spotkania z trzema składowymi kultury Prawosławia: architekturą, ikoną i śpiewem. Animację poprzedził wernisaż, podczas którego wystąpił chór wykonując na żywo pieśni inspirowane prawosławną angeologią.

Współorganizatorem projektu jest Stowarzyszenie Uroczysko, w ramach projektu: „Supraśl uczy się żyć w Uzdrowisku w zgodzie z Naturą 2000” finansowanego z Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

Zapraszamy na krótką relację z tego wydarzenia.

W dzisiejszym programie spotkamy się z ikonopisarzem, Igorem Wieremiejukiem, z którym będziemy rozmawiać o ikonie św. Włodzimierza Wielkiego, księcia Rusi Kijowskiej.

Program przygotowała: Anna Kaczuk.

“Ukraińskie Słowo” realizowane jest w ramach projektu Związku Ukraińców Podlasia przy współpracy z Radiem Orthodoxia dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.

Zapraszamy do wysłuchania wykładu Vitaliego Michalczuka pt.: “Złoto w ikonie”. Wykład odbył się 28 maja 2017 roku w białostockim Centrum Kultury Prawosławnej w ramach kursu pozłotniczego organizowanego przez Stowarzyszenie “Metamorphosis” oraz  “Galerię w pracowni”.

Katedra Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Białostockiego w tym roku akademickim po raz pierwszy uruchomiała studia podyplomowe z zakresu teologii prawosławnej i ikonografii. Studia te cieszyły się dużym zainteresowaniem słuchaczy, którzy na wykłady oraz zajęcia praktyczne przyjeżdżali z całej polski. Radio Orthodoxia miało przyjemność uczestniczyć w jednym z ostatnich tegorocznych zjazdów. O studiach podyplomowych, ikonografii  oraz  sztuce pisania ikon rozmawialiśmy z wykładowcami oraz studentami  Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Białostockiego.

Materiał przygotował diakon Mateusz Kiczko.

Więcej informacji dotyczących działalności Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Białostockiego można znaleźć na stronie: http://prawoslawie.uwb.edu.pl/

W piątek, 7 kwietnia br. o godz. 17.30, w Aula Magna Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku odbyło się sympozjum “Cerkiewne rytmy i cykle, a zdrowie.”

Zapraszamy do wysłuchania wykładu Jana Grigoruka na temat „Ikona jako pomoc w spowalnianiu rytmów osoby ludzkiej“.

Spotkanie odbyło się w ramach cyklu interdyscyplinarnych sympozjów: “Zdrowie jako dar i zadanie”, którego organizatorami byli:
Duszpasterstwo Prawosławnego Środowiska Akademickiego w Białymstoku,
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku – Katedra Biostruktury,
Instytut Ekumeniczny KUL – Katedra Teologii Prawosławnej.

zdjęcie za: http://www.umb.edu.pl/aktualnosci/

Wszechnica Wielkopostna „Kult ikon na Podlasiu”. Spotkanie z Janem Grigorukiem.

Pierwsze spotkanie z cyklu Wielkopostnej Wszechnicy odbyło się 5 marca w świetlicy parafialnej Po wieczornym nabożeństwie zgromadzonych przywitał o. Marian Romańczuk, który zainaugurował kolejną edycję wszechnicy i zapowiedział gościa.  Prelegentem spotkania był Jan Grigoruk, który zaprezentował temat: “Prawosławna ikonografia na Podlasiu”. Prowadzący wykład ukończył Szkołę Ikonograficzną w Bielsku Podlaskim, dzięki czemu posiada bogatą wiedzę na temat ikon, którą podzielił się ze słuchaczami. Głównym aspektem tematu były ikony Bogurodzicy czczone na naszych okolicznych terenach. W pierwszej kolejności została przybliżona historia Supraskiej Ikony Matki Bożej oraz jej kopie: Białostocka, Leśniańska i Krasnostocka (Różanostocka). Historia tego ostatniego miejsca  jest o tyle ciekawa , że istniały tam 3 duże monastery. Jeden z nich był na tyle ogromny, że posiadał swoje filie w Grodnie i Petersburgu.

Następnie wspomniane zostały inne cudotwórcze ikony św. Antoniego Pieczerskiego w Narwi, św. Mikołaja czy św. Paraskiewy. Jako ciekawostkę rozmówca przytoczył fakt historyczny, mówiący o początkach kultu św. Antoniego zapoczątkowany na naszych terenach przez kijowskich mnichów.

Innym cudotwórczym wizerunkiem Matki Bożej jest ikona Pokrow (Opieki Bogurodzicy) w Puchłach. Nie należała ona do typu ikon Hodegetrii. Z miejscem tym wiązała się ciekawostka  iż była to jedyna parafia, w której wierni składali inwentarz w ofierze.

Kończąc, Jan Grigoruk zaznaczył, że każda ikona czy to pisana czy papierowa (jak w Terespolu) może stać się cudotwórczą. Jak mówił św. Jan z Kronsztadu ikona staje się cudotwórczą nie dzięki wysiłkowi ikonopisca lecz dzięki modlitwom wiernych przed nią się modlących. Dlatego tak istotna jest nasza gorliwa modlitwa przed nią.
Spotkanie cieszyło się dużym zainteresowaniem ze strony wiernych, nie tylko parafian.

za: woskresienska.pl